Het lijkt zo makkelijk: je zoekt een afbeelding via Google, slaat deze op en plaatst hem op je eigen website. Toch schuilt hierin een groot risico waar veel mensen zich onvoldoende van bewust zijn. Afbeeldingen die je online vindt, zijn namelijk vrijwel altijd beschermd door het auteursrecht of vallen onder het intellectueel en industrieel eigendomsrecht. Dat betekent dat je ze niet zomaar mag gebruiken, ook niet als ze vrij toegankelijk lijken.

Ik heb dit helaas zelf aan den lijve ondervonden. Zonder erbij stil te staan gebruikte ik foto’s van het Algemeen Nederlands Persbureau (ANP) op mijn website. Deze beelden leken eenvoudig beschikbaar, maar bleken auteursrechtelijk beschermd. Ik kreeg dan ook een officiële melding dat ik inbreuk had gemaakt op het auteursrecht. Het gevolg: een boete die ik moest betalen. Dat was een harde en dure les.

Veel mensen denken dat bronvermelding voldoende is, maar dat is een misverstand. Het auteursrecht geeft de maker exclusieve rechten om te bepalen waar en hoe een afbeelding wordt gebruikt. Zonder expliciete toestemming of een geldige licentie mag je een afbeelding simpelweg niet publiceren. Dit geldt niet alleen voor professionele foto’s van persbureaus zoals het ANP, maar ook voor beelden van fotografen, bedrijven en zelfs particulieren.

Pas op : Auteursrecht die vallen onder het intellectueel en industrieel eigendomsrecht

Daarnaast moet je opletten met afbeeldingen waarin merken, producten of ontwerpen zichtbaar zijn. Deze kunnen onder het industrieel eigendomsrecht vallen, zoals merkrecht of modelrecht. Het gebruik hiervan kan óók tot problemen leiden, zeker als het lijkt alsof je een merk ondersteunt of gebruikt voor commerciële doeleinden.

Mijn advies is daarom simpel: gebruik alleen afbeeldingen waarvan je zeker weet dat je ze mag gebruiken. Denk aan eigen foto’s, rechtenvrije afbeeldingen (bijvoorbeeld via betrouwbare stockwebsites) of beelden waarvoor je expliciet een licentie hebt gekocht. Controleer altijd de gebruiksvoorwaarden en bewaar bewijs van toestemming.

Sinds mijn ervaring heb ik alle betreffende afbeeldingen direct verwijderd. Die boete was allesbehalve prettig. Zie het als een waarschuwing: wat gratis lijkt op internet, is dat lang niet altijd. Wees voorzichtig en respecteer het werk en de rechten van anderen. Dat bespaart je niet alleen geld, maar ook een hoop gedoe.

Tegenwoordig kun je eenvoudig afbeeldingen laten maken met tools zoals artificial intelligence (kunstmatige intelligentie – AI). Dat biedt enorme mogelijkheden voor websites, social media en andere online toepassingen. In plaats van afbeeldingen van internet te halen, kun je nu zelf unieke visuals laten genereren die perfect aansluiten bij je eigen content en stijl.

Ferrari 296 GT3 No.3113 Franz Hermann met AI gemaakt

Het gebruik van AI-gegenereerde afbeeldingen is dus een krachtig en veilig alternatief, mits je er verantwoord mee omgaat. Zo voorkom je problemen én kun je tegelijkertijd je website voorzien van unieke en professionele visuals.